Als we ons proberen in te denken hoeveel liedjes er bestaan gaat het ons snel duizelen. Alleen al voor het Nederlandse taalgebied staan in de Nederlandse Liederenbank meer dan 125.000 liedjes geregistreerd. Wereldwijd moet het om miljoenen liedjes gaan. Voortdurend komen er liedjes bij en worden er liedjes vergeten
Sommige liedjes worden langer onthouden en hebben grotere bekendheid dan andere. In heel bijzondere gevallen kan een enkel liedje een grote invloed hebben. Zo’n liedje is het vijftiende-eeuwse Franse L’homme armé (mp3 – bron):
L’homme, l’homme, l’homme armé,
L’homme armé
L’homme armé doibt on doubter, doibt on doubter.
On a fait partout crier,
Que chascun se viengne armer
D’un haubregon de fer.
In vertaling:
De gewapende man moet gevreesd worden.
Overal wordt elke man opgeroepen zich te bewapenen
met een ijzeren pantser.
Het is onbekend wie dit chanson gemaakt heeft. Gedacht wordt aan de componist Guillaume Dufay (ca.1400-1474). In ieder geval werd gedurende de tweede helft van de Renaissance een groot aantal missen geschreven waarin dit chanson verwerkt is. Onder de componisten vinden we grote namen, zoals Dufay, Josquin, Ockeghem, Obrecht, en anderen.
De melodie is zo gemaakt dat er in een meerstemmige compositie allerlei muzikale ’spelletjes’ mee gespeeld kunnen worden: achterstevoren, ondersteboven, in de versnelling, in de vertraging, verknipt in fragmentjes, versierd, etc. In veel gevallen is het nodig dat je de melodie door en door kent voordat je de subtiele manieren hoort waarop deze verwerkt is. Als voorbeeld een passage uit het Hosanna van de vierde van de zes anonieme L’Homme armé-missen uit een laat vijftiende-eeuws Napels manuscript. Één van de stemmen zingt ‘On a fait partout crier’; eerst zoals in het chanson daarna nogmaals maar met de toonhoogten in omgekeerde volgorde; van achter naar voren dus. Luister eerst nog eens naar het betreffende fragment uit het chanson: (mp3 – bron). Desnoods een paar keer om de melodie goed in te prenten. En luister dan naar de passage uit de genoemde mis: (mp3 – bron).
Zo is er door een groot aantal componisten eindeloos gespeeld met deze melodie, die daarmee een diep spoor in de muziekgeschiedenis heeft getrokken.
Aanbevolen cd’s
Meer info: Amazon.com
Meer info: Bol.com of Amazon.com
Meer info: Bol.com of Amazon.com of Emusic.com
Aanbevolen bladmuziekc
Meer info: Sheet Music Plus
Meer info: Sheet Music Plus
