Op deze site mag een verhaaltje over St. Cecilia niet ontbreken. Wellicht vraagt u zich af wat een katholieke heilige met klassieke muziek te maken heeft, maar dat zal snel duidelijk worden.
Over de historische toedracht is zeer weinig bekend. Het is niet eens zeker wanneer zij leefde; in ieder geval in de eerste eeuwen van het christendom. Het verhaal gaat dat zij met een zekere Valerianus moest trouwen. Zij maakte hem duidelijk dat er een engel over haar maagdelijkheid waakte. Als Valerianus haar zou ontmaagden, zou het niet zo best met hem aflopen. Valerianus wilde die engel zelf wel eens zien. Dat gebeurde, waarna hij zich tot het christendom bekeerde. Dat maakte hen beide echter tot gezochte personen. Zij werden opgepakt en veroordeeld tot de dood. Na een mislukte poging tot onthoofding leefde Cecilia nog drie dagen, badend in haar eigen bloed, waarna ze stierf. Voor haar sterven gaf zij de opdracht dat haar huis een kerk moest worden. Over de vervulling van die laatste wens heeft ze niet te klagen, want zelfs heden ten dage staat op die plek in Rome nog een kerk.
De reden dat St. Cecilia hier ter sprake komt heeft echter niet zoveel met haar martelaarschap te maken. In haar levensbeschrijving staat dat zij op haar huwelijksfeest in haar hart tot God zong, terwijl anderen allerlei instrumenten bespeelden. Het latijnse woord voor "stem" is "organum". Waarschijnlijk is dit later verkeerd begrepen waardoor zij het orgel als attribuut kreeg. Vanaf de veertiende eeuw wordt zij met de muziek in verband gebracht en wordt ze meestal met een orgeltje afgebeeld. Toen in 1584 in Rome het instituut voor de kerkmuziek werd opgericht, werd zij één van de beschermheiligen, en daarmee ook de beschermheilige van de kerkmuziek. In de negentiende eeuw is zelfs een belangrijke hervormingsbeweging binnen de katholieke kerkmuziek naar haar vernoemd: het Cecilianisme.
Rafaël - St. Cecilia
Eén van de bekendste afbeeldingen van haar is in 1515 gemaakt door Rafaël. Ze is in extase afgebeeld, luisterend naar de zingende engelenkoren. De instrumenten die aan haar voeten liggen zijn kapot, en ook het orgeltje dat ze in haar handen houdt, valt uit elkaar. Zo laat ze de aardse muziek achter zich, om zich geheel op het volmaakte, het hemelse, te richten.
Het zal niet verbazen dat er muziek gemaakt is voor St. Cecilia. Vooral in Engeland zijn voor haar feest, op 22 november, een aantal grote werken geschreven. Eén van de vroegste voorbeelden is de Ode for St. Cecilia’s Day van Henry Purcell (1692) (mp3 – bron):
Hail, bright Cecilia! fill ev’ry heart
With love of thee and thy celestial art;
Een voorbeeld uit de twintigste eeuw is de Hymn to St. Cecilia, die in 1942 door Benjamin Britten werd gecomponeerd (mp3 – bron):
Blessed Cecilia, appear in visions
To all musicians, appear and inspire:
Translated Daughter, come down and startle
Composing mortals with immortal fire.
Aanbevolen cd’s
Meer info: Amazon.com
Meer info: Bol.com of Amazon.com of Emusic.com
Meer info: Bol.com of Amazon.com of Emusic.com
